Nuntii Latini

Radio Bremen

Tabulatorium

2003 (Mar. - Aug.)

 

 

"Nuntii Latini mensium Iulii et Augusti 2003" (Radio Bremen)

Recitator: Dr. Franz Hartmann

Vis electrica Americam septentrionalem defecit
In America septentrionali plures quam quinquaginta miliones [50.000.000] hominum complures dies fluento electrico carebant. Per metropoles velut Detroit vel New York nihil iam publice agi potuit. Calamitas illa tribus ductibus electricis mendosis effecta esse dicitur.

Fervidus aestus in Europa
Magnis silvis incendiis consumptis in Lusitania periculum publicum a magistratibus declaratum est. Etiam in aliis regionibus Europae propter eximium aestum ingentes silvae flammis deletae sunt. In oppido Perl-Nennig, quod oppidum in Saravia situm est, viri rerum meteorologicarum periti gradus caloris quadraginta virgula [40,3°C ] tres mensi sunt; quo calore maior numquam post hominum memoriam in Germania fuit.

Bellum clandestinum in Iraquia geritur
In urbe Bagdad Sergio de Mello Brasilianus, qui Nationum Unitarum legatus specialis ibi versabatur, occisus est, dum aedificium illius institutionis displosione insidiosa vastatur. Quo in casu plus viginti homines vitas amiserunt, ad centum vulnerati sunt. John Abizaid, qui nuper copiis Americanis Iraquiam tenentibus praefectus erat, primum declaravit milites suos bello clandestino insidiose peti. Postquam enim desitum est pugnare, plures quam centum quinquaginta [150] milites Americani per insidias interfecti sunt. Interea George Bush praesidens Americanus confessus est se causas belli Iraquiani inflavisse.

Controversiae inter Germaniam et Italiam ortae
Verbis Antigermanicis a magistratu quodam Italiae expressis Gerhard Schröder cancellarius Germaniae ferias, quas in Italia agere voluerat, renuntiavit. Stefano Stefani enim secretarius a publicis civitatis negotiis dixerat cunctos peregrinabundos Germanicos homines flavos, ineptos, nationem immoderate colentes esse, qui strepitu et clamore litora Italiae invaderent. Interim ille Stefano ablegatus est et controversiae Italo-Germanicae compositae sunt

Armstrong victor quintum
Lance Armstrong Americanus quintum vicit Circuitum Galliae. Jan Ullrich Germanus post annum intermissum denuo competitor acerrimus exstitit in illo certamine birotali, quo nullum est difficilius. Qui vehementissime decertans secundum locum obtinere valuit.

Schwarzenegger ambitionem pronuntiat
Arnold Schwarzenegger histrio ille, qui in urbe cinematographica Hollywood famosam personam terminatoris induebat, nunc se munus praefecti Californiae petere pronuntiavit; se in civitate California vitia funditus exstirpare velle. Schwarzenegger, qui ex Austria natus est et iuvenis corpus suum musculosissimum in foris mercede ostentabat, Republicanorum partes sequitur.

Harding urbem Bremam reliquit
Daniel Harding, cum Deutsche Kammerphilharmonie Bremen quattuor annos temperavisset, urbem Bremam reliquit. Qui symphoniam proximam a Radiophonia Bremensi in forum transmissam protulit permultis plaudentibus. Hic iuvenis Britannia ortus famam suam a ripis Visurgis fluminis totum fere in orbem terrarum propagavit.

Ludi Olympici hiemales in urbe Vancouver futuri
Vancouver urbs Canadensis electa est, ut ibi anno bis millesimo decimo [2010] ludi Olympici hiemales haberentur. Quod Consilio Internationali Olympico placuit. Illa urbs praelata est urbi Pyeongchang Coreae Meridionalis, cum Salisburgum Austriae iam primo suffragio recusatum esset.

MEMORABILIA
Pugna Actiaca
Mense Septembri anni septingentesimi vicesimi secundi a.u.c. [722 = 31 a.Chr.n.] ad Actium classis Marci Antonii, qui diu in civitate Romana vir potentissimus fuerat, devicta est. Qua victoria ille Gaius Octavius, qui a Iulio Caesare dictatore testamento adoptatus eius nomen acceperat, orientali quoque parte imperii Romani potitus est, quam ille collega pristinus una cum Cleopatra Aegyptiorum regina tenuerat.
Hanc victoriam Horatius poeta [c. I 37], qui ei Caesari amicus erat, gaudio elatus carmine celebravit, cuius initium est:

Nunc est bibendum, nunc pede libero
       pulsanda tellus, nunc Saliaribus
           ornare pulvinar deorum
                tempus erat dapibus, sodales.

Victor autem, qui postea Augusti nomine honoratus est, paulatim rem publicam ita restituit, ut re vera regnum esset unius viri. Post cuius mortem per saecula imperatores, qui potentiam eius aemulabantur, etiam in Germania vel Russia, sibi Caesaris nomen vindicabant.

NOTABILIA
ISTA in medium profert recentissimum carmen adhuc publice non totum auditum.ISTA, illi musicae popularis periti, carmina Latina eo modo, qui Hiphop nominatur, modulantur. Hoc carmine de rebus gestis Romanis, de Romanorum hostibus, de pace belloque agitur. Versibus intercalaribus ex Vergilii Aeneide electis verba de Calgaci oratione, quae a Tacito rerum scriptore praestantissimo tradita est, inclusa sunt neque prima pars Belli Gallici istius Caesaris deest. Sodales ISTA verba antiqua modulis novis canunt.
Quod opus TU, ROMANE! inscriptum in interreti sub titulo www.ista-latina.de (vel ljanszen@ista-latina.de vel cliedtke@ista-latina.de) emi potest.

Glossarium
Latein   Deutsch   Englisch
fluentum electricum   elektrischer Strom   electric current
ductus electricus   Stromleitung   power line
Lusitania   Portugal   Portugal
Saravia   Saarland   Saarland

bellum clandestinum

  Guerilla-Krieg   guerilla war
displosio insidiosa   Sprengstoffanschlag   bomb attack
Circuitus Galliae   Tour de France   Tour de France
birotalis   Rad-   bicycle

 

 

 

 

"Nuntii Latini mensis Iunii 2003" (Radio Bremen)

Recitatrix: Isabella Grüninger

Senatus Bremensis novus
Electionibus Bremensibus mense Maio habitis inter Factionem Socialem Democraticam et Unionem Christianam Democraticam nuper de coalitione renovanda convenit atque decretum est, quid Bremam regentes perficere vellent. Henning Scherf Democrata Socialis magister civium esse perget, Hartmut Perschau, qui est Democrata Christianus, senator a rebus oeconomicis erit, Ulrich Nußbaum, qui est mercator in urbe Bremerhaven neque ullius factionis sodalis, senator fisco praeerit.

Möllemann in mortem desiluit
Jürgen Möllemann, pristinus ille cancellarius vicarius Germaniae, umbrella descensoria usus in mortem desiluit. Magistratus pro certo habent Möllemann mortem sibi conscivisse, cum eum vectigalium fugacem persequerentur. Foederalis Conventus Legatorum paulo ante immunitatem eius, qui antehac legatus popularis Factionis Liberalis Democraticae fuerat, domus eius perscrutandae causa sustulerat.

Aditus ad Unionem Europaeam probatus
In Polonia et Czechia civitatibus suffragia lata sunt, quibus cives decernerent, num vellent suas civitates Unioni Europaeae adiungi necne. In ambobus civitatibus plures quam tres suffragantium partes [¾] adiunctioni assensae sunt. Politici, qui eis civitatibus praesunt, declaraverunt populis suis ex his suffragiorum eventibus res secundiores esse futuras.

Reconciliatio concordiae facta
Duces earum octo nationum, quae maxima auctoritate toto in orbe terrarum esse habentur, conventu in oppido Evian habito litem de bello Iraquiano composuerunt. Bush et Chirac praesidentes Civitatum Unitarum et Francogalliae communiter cum aliis, in his Schröder cancellario Germaniae, se Iraquiam bello finito ex integro restituere velle declaraverunt.

Planeta ruber certatim petitur
Primum Europaeorum vehiculum spatiale, cui nomen Mars-Express est (i.e. vectio ad Martem citissima), a Baiconur portu spatiali in Cazastania sito ad Martem planetam profectum est. Non multo post Americani aliam navem spatialem nomine Mars-Rover (i.e. peregrinator Martialis) eodem miserunt. Quae naves spatiales missae sunt exploratum, num quod genus vitae in hoc sidere exstaret. Europaea navis mense Decembri ad planetam illum rubrum appelletur.

Lucrum extraordinarium
Ute Asendorf colona, quae in vico Oyten prope Bremam habitat, brevissimo tempore dives facta est. Haec enim mulier triginta septem [37] annos nata quinque miliones Euronum ludis televisificis adepta est. Se statim parte copiarum usuram esse dixit, ut intra scholam filii auditorium novum exstrueretur.

Urbs Roma a muliere condita
Urbs Roma non a Romulo et Remo condita est, sed a muliere quadam, quae filia Aeneae fuisse dicitur; quod quidem Eleanor Leach scrutatrix Unitis Civitatibus orta contendit Stesichorum poetam (630 - 555 a.Chr.n.) poetam testem faciens. At sunt, qui dicant id verum esse non posse.

Notabilia
Toto in Romanorum imperio viae in longitudinem octoginta quinque milium chiliometrorum [85.000] erant stratae, quibus extrema quoque imperii loca cum Roma capite coniuncta erant, sive Lusitania sive Mesopotamia. His viis non modo exercitus Romani proficiscebantur, sed etiam commercio optimae facultates praebebantur. Quantum laboris et sumptus Romani in id rete viarium impenderint, apparebit, si tibi in mentem inducas per universas Unionis Europaeae civitates quinquaginta tantum milium chiliometrorum [50.000] vias autocineticas esse, quorum duodecim milia [12.000] sunt in Germania. De viis stratis Romanorum et de itineribus tum factis novissime liber editus est multis imaginibus illustratus. Eo libro certior quoque fies de tabernis et deversoriis, quae viis adiacebant.
[Werner Heinz, Reisewege der Antike, Unterwegs im Römischen Reich, Theiss Verlag, Stuttgart 2003, ISBN 3806216703, € 24,90]

 

Glossarium:
Latein   Deutsch   Englisch
umbrella descensoria   Fallschirm   parachute
Foederalis Conventus Legatorum   Bundestag   Bundestag
legatus popularis   Abgeordneter   member of German Parliament
spatialis   Raum-   space...

scrutatrix

  Forscherin   scientist
lLusitania   Portugal   Portugal
rete   Netz   network
via autocinetica   Autobahn   motorway
deversorium   Herberge   inn

 

 

 

 

 

"Nuntii Latini mensis Maii 2003" (Radio Bremen)

Recitator:Heinrich Fliedner

Suffragia Bremensia
Electionibus Bremae habitis nulla factio plures sedes parlamentarias assecuta est quam Socialis Democratica. Secundum locum obtinuit Unio Democratica Christiana, cui aliquanto minor numerus civium suffragatus est quam quadrienio ante. Nihilominus Henning Scherf magister civium affirmavit se coalitioni harum duarum factionum adhaesurum esse. Virides Bremenses plura suffragia in se vertere potuerunt quam umquam antea. Liberales, qui paulo ante factionis conventum Bremae habuerant, ut suffragatores allicerent, una tantum sede parlamentaria potiri potuerunt.

Conventus Socialistarum Iuniorum Bremae habitus
In conventu iuvenum factionis Socialis Democraticae Germaniae, qui paulo ante electiones in Brema urbe habitus est, ea consilia Gerhard Schröder cancellarii et coalitionis rubrae-viridis, quae Agenda Viginti Decem nominari solent, vehementissime vituparata sunt. Cum Olaf Scholz secretarius summus factionis Socialis Democraticae a cunctis delegatis exsibilaretur, Henning Scherf magister civium Bremensis - et ipse Socialista Democraticus - ab iisdem leniter clementerque acceptus est.

Calamitates autoraedarum longarum
Mense Maio vectores Germanici duarum autoraedarum longarum calamitatibus affecti sunt. Haec in Hungaria prope Siofok oppidum ad lacum Pelsonem situm in ferriviae transgressu tramine contusa est, quo in casu triginta tres [33] vectores interfecti sunt.
Paucis diebus post in Francogallia duodetriginta [28] homines vitas amiserunt, cum prope Lugdunum laophorum alterum inter noctem et pluvias de via decideret.
Praeterea multi homines vulnerati sunt. Plurimi vectorum, qui his casibus afflicti sunt, e Germania septentrionali profecti erant. Quibus autoraedarum calamitatibus per longum tempus nullae graviores fuerunt.

Statio navalis Columbus
In urbe Bremerhaven statio navalis Columbus inaugurata est vectoribus, qui maria terrasque exteras navibus visuri sunt. Ab hac statione, qua nulla earum, quae in Europa exstant, recentior atque egregior est, hoc iam anno sexaginta naves ad peregrinationes otiosas proficiscentur.

Iubilaeum Petropolitanum
Trecentos ante annos Petrus Magnus Russorum Caesar in paludibus ad ostia Newae fluminis sitis Petropolim urbem aedificari iussit, ut Russis mare Balticum pateret. Illa urbs his quidem temporibus certe digna est quae aliis Europae metropolibus comparetur sicut Lutetiae Parisiorum vel Pragae. Insunt ei autem inter alia ducenta quinquaginta [250] musea, in quibus est illa praeclara pinacotheca Eremitage nominata. Propter trecentos pontes, quibus plures quam quadraginta insulae coniunctae sunt, haec urbs Venetiae Septentrionum nomen accepit. Cuius iubilaeum festo spectaculisque magnificis celebratur.

George Tabori in urbe Bremerhaven praemio ornatus
George Tabori rerum scriptor et fabularum auctor et dispositor in urbe Bremerhaven praemio Jeanette Schocken ornatus est.
Quod praemium cives huius urbis instituerant, ut de Nationalibus Socialistis admonerent, qui libros sibi ingratos in conspectu populi urendos curavissent. Tabori autem nonaginta fere annos natus ipse praemium accipere non potuit.

Vinum antiquitatis redivivum
De regione circum Vesuvium montem sita Martialis poeta (epigramma IV 44) scripsit: "Hic est pampineis viridis modo Vesbius umbris, presserat hic madidos nobilis uva lacus", sed Vesuvio anno undeoctogesimo [79] p.Chr.n. erupto "cuncta iacent flammis et tristi mersa favilla".
Duobus milibus annis post viris quibusdam vini peritissimis contigit, ut vinum eadem ratione, qua Romani antiqui utebantur, producerent. Ei vino nomen Villa dei Misteri datum est; qua in villa prope Pompeios sita vinum prelo pressum esse notum est.

Poesis profecta
Per tres dies urbs Brema arti poeticae quasi portum praebuit, quo unus et viginti [21] carminum auctores toto ex orbe terrarum convenerunt, ut quartum sollemne litterarum internationale celebrarent. Ab aliis versus noti et familiares sunt recitati, ab aliis nova et inaudita prolata sunt. Quibus artificiis poeticis aliquot milia hominum magno gaudio affecti sunt.

MEMORABILIA
Imperator Fredericus Barbarossa aquis submersus

Adest anni tempus calidius, quo homines libenter in lacibus, fluminibus, piscinis publicis natant sui recreandi causa. Sed monendi sunt, ne ventre pleno aquam intrent. Eis documento sit mors illius praeclari imperatoris Frederici, cui Barbarossae [i.e. barbae rutilae] cognomen erat, qua mense Iunio anni millesimi centesimi nonagesimi [1190] p.Chr.n. in Saleph, flumine Anatoliae, abreptus est bene pransus. Quo de casu anonymi auctoris in epistula de Frederici imperatoris expeditione sacra conscripta haec traduntur:

… cum summa iactura rerum vix pervenimus Saleph in die dominica, quae fuit
vigilia Barnabae apostoli.
Cum domnus imperator per quoddam compendium transiret in convallibus montium quandam rapidissimam aquam, salvum quae eum recepit in aliam ripam, facto ibi prandio post infinitos et intolerabiles labores, quos per mensem iam erat passus et amplius, cum vellet balneari in eadem aqua et ita se refrigerando vellet transnatare, occulto Dei iudicio casu lacrimabili et inopinato submersus est.

Tam subitam mortem praeclari principis multi imperii incolae credere noluerunt, ut postea fama exstitit Fredericum non esse mortuum, sed ablatum in montem Kyffhäuser, ubi dormiret, donec occasione data imperium suum renovaret.

 

NOTABILIA
Spectacula Romana in viculo Kalkriese
Prope viculum Kalkriese, quo loco Varus imperator Romanus illa maxima clade affectus erat, per dies pentecostales spectacula Romana internationalia habebuntur. Equites ludos edent, gladiatores pugnabunt armis suis ostentatis, legionarii videbuntur iter facientes, sagittarii artem suam probabunt. Non solum quomodo Germani antiquitatis equitaverint vel pugnaverint demonstrabitur, sed etiam artes fabrorum proferentur. Praebebuntur cibi potionesque more antiquo paratae. Pueris puellisque occasio dabitur ludere sicut Romani vel res ad discendum utiles agere vel spectare, quomodo fabri ferrum tudant.

[8./9.6.03, 10.00 -18.00 h, Museum und Park Kalkriese, Venner Straße 69, D 49565 Bramsche-Kalkriese
www.kalkriese-varusschlacht.de]

Interim reliquiae illae, quibus inventis viri docti sibi persuaserunt ea in regione legiones Varianas contritos esse, usque ad mensem Septembrem medium in museo urbis Francofurti ad Moenum sitae exhibentur:
[ Varusschlacht. Eine Legende wird ausgegraben.
Archäologisches Museum, Karmelitergasse 1, D 60311 Frankfurt/M.
www.archaeologisches-museum.frankfurt.de]

 

Glossarium

 

Latein

 

Deutsch

 

Englisch

factio

 

Partei

 

party

suffragari

 

stimmen für

 

vote for

suffragium

 

Wahl, -stimme

 

election, vote

exsibilare

 

auspfeifen

 

boo someone

autoraeda longa

 

Bus

 

bus

lacus Pelso

 

Plattensee

 

Lake Balaton

Ferrivia

 

Eisenbahn

 

railway

Tramen

 

Zug

 

train

Lugdunum

 

Lyon

 

Lyon

Laophorum

 

Bus

 

bus

mare Balticum

 

Ostsee

 

Baltic sea

dispositor

 

Regisseur

 

Producer

prelum

 

Presse, Kelter

 

Wine press, squeezer

solemne

 

Festival

 

festival

 

 

 

 

 

"Nuntii Latini mensis Martii 2003" (Radio Bremen) 

Recitator:Volker Lütjens

Bellum Iraquiae illatum
George W. Bush Unitarum Civitatum Americae praesidens copias Iraquiam invadere iussit. Die vicesimo [20.] mensis Martii mane urbs Bagdad primis bombis icta est. "Contenti non erimus", Bush pronuntiavit, "nisi victoria parta" oratione ad suam nationem habita. Attamen concessit bellum fortasse diuturnius difficiliusque fore quam nonnulli nunc vaticinarentur. Civitates Unitas sociosque id agere, ut tyrannidem Saddam Hussein everterent.

Reclamationes contra bellum
Ubique terrarum ingens numerus hominum bello Iraquiae illato magna voce reclamavit. Episcopi omnium ecclesiarum Germaniae protestati sunt id bellum contra omnem rationem et contra ius gentium esse. Officium Vaticanum nuntiavit Iohannem Paulum II papam nuntio belli accepto confectum cruciatu maximorum dolorum esse. Gerhard Schröder cancellarius Germaniae dixit: "Consilium falsum captum est." At Angela Merkel dux factionis adversae censuit cancellarium Schröder et verbis et factis suis non sine aliqua culpa huius belli esse.

De rebus emendandis oratio habita
Gerhard Schröder Germaniae cancellarius declaravit se oneribus ordinis medii leniendis atque subsidiis diminuendis Germaniae commodis prodesse velle. Quibus rebus et pecuniis collocandis res oeconomicas in melius versum iri in parlamento auguravit. Haec cancellarii consilia Angela Merkel, quae factionem adversam moderatur, vituperavit, cum satis effectura non essent.

Djindjic petitione occisus
Coniuratione facta a.d.IV Idus Martias Zoran Djindjic praeses ministrorum Serbiae per insidias occisus est. Quo duce anno bis millesimo [2000] in civitate Iugoslavia sine bello civili illa commutatio rerum peracta est, qua Milosevic, crudelis ille dictator, potestate expulsus et reus in Tribunali Hagensi factus est. Joschka Fischer minister ab exteris Germaniae eam caedem et horribilem et scelestam questus est; verendum esse, ne quid detrimenti democratia in hac regione caperet.

Berlusconi Bremae adfuit
Gerhard Schröder Silvioque Berlusconi, quorum alter Germaniam alter Italiam regit, Bremam convenerunt, ut de rebus, quae ad suas civitates pertinerent, colloquerentur. Quamquam non consentiebant, qua ratione Iraquia tractaretur, Berlusconi negavit discordiam intercedere inter Italiam et Germaniam. Plures quam mille homines ante curiam Bremensem demonstraverunt se illius praesentiam moleste ferre.

Hollywood amore antiquitatis captum
Homines in regione Hollywood spectacula cinematographica fingentes et facientes arma virosque antiquos reppererunt. Qua re fieri potest, ut brevi et vitam Alexandri Magni et Hannibalem Alpes transgredientem et Leonidam ad Thermopylas summa virtute patriam defendentem in cinematibus visamus. Wolfgang Petersen quoque, dispositor pellicularum Germania septentrionali ortus, consilium cepit in spectaculum convertere, Troia quomodo a Graecis capta sit.

Iudicium mundanum institutum
Duodeviginti [18] iudicibus iure iurando astrictis iudicium internationale Hagae res gerere coepit.
Quod iudicium institutum est, ut homines, quibus genocidium vel scelera contra iura belli vel contra humanitatem commissa crimini dantur, eo in ius vocentur. Huic instituto et Sinae et Israel et Civitates Unitae Americae vehementissime adversantur.

Memorabilia
Natalis urbis Romae
Quotannis homines plurimi peregrinantes Romam petunt, alii ut temporum praeteritorum monumenta admirentur, alii ut amoenitatibus vitae urbanae fruantur, alii religionis causa. Cum autem ad tres miliones hominum urbem incolant, viae duabus milionibus vehiculorum semper refertissimae, quin etiam infarctae sunt. Cuius rei remedium iam speratur: Nam consilium est, ut proximo anno cuniculus incipiatur, quo vehicula subter medios Romae vicos transvehi possint. Qua re contaminatio aeris diminuatur et chaos vehicularium evitetur. Haec omnia fieri non possent, nisi Romulus ante bina milia septingentos quinquaginta quinque [2755] annos urbem condere instituisset. Qua de re Eutropius narrat [brev. I,1.1-2]:

Romanum imperium, quo neque ab

exordio ullum fere minus neque
incrementis toto orbe amplius humana
potest memoria recordari, a Romulo 
exordium habet, qui Reae Silviae 
Vestalis virginis filius et - quantum 
putatus est - Martis, cum Remo fratre 
uno partu editus est. Is cum inter 
pastores latrocinaretur, decem et octo 
annos natus urbem exiguam in Palatino 
monte constituit, XI Kal. Maias [21. Apr.], 
Olympiadis sextae anno tertio [753
 a.Chr.n.].

 

Notabilia
De Germania Romana
In regionibus, ubi lingua Theodisca viget, multa Romanorum vestigia inveniuntur: oppida, castella, speculae, thermae. Religio Christiana per imperium Romanorum in Germanorum terras pervenit nec non lingua Latina, qua et regentes et clerici et docti homines ibi per multa saecula utebantur. Cultus humani bona, quae Romani incolis Germaniae attulerint, in periodico illo proponuntur, cui inscriptio DAMALS (i.e. illis temporibus) est.

[DAMALS - Das Magazin für Geschichte und Kultur,
Heft 03/2003, herausgegeben von der Deutschen Verlags-Anstalt,
inscriptio electronica: damals@dva.de]

 
Glossarium
Latein   Deutsch   Englisch
ordo medius   Mittelstand   middle classes
petitio   Attentat   assassination
dispositor   Regisseur   director
pellicula   Film   film

iure iurando
astringere

  vereidigen   put under an oath
Haga   Den Haag   The Hague
Sinae   China   China
cuniculus   Tunnel   tunnel
evitare   vermeiden   avoid
specula   Wachtturm   watch-tower